Streszczenie Neurogeneza w mózgu dorosłych ssaków – rozumiana jako powstawanie nowych neuronów z komórek macierzystych/progenitorowych i ich dojrzewanie oraz integracja w sieci neuronalne – jest zjawiskiem dobrze udokumentowanym u wielu gatunków zwierząt, przede wszystkim w hipokampie (zakręt zębaty, strefa podziarnista…
Streszczenie wykonawcze Mitochondria odgrywają kluczową rolę w starzejącym się mózgu i patogenezie chorób neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson, ALS, Huntington). Procesy mitochondriów – generacja ATP, buforowanie Ca²⁺ i regulacja apoptozy – ulegają zaburzeniu wraz z wiekiem, co prowadzi do spadku OXPHOS, wzrostu…
Wprowadzenie Leki mające działać w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) muszą pokonać wyjątkowo restrykcyjną barierę krew–mózg (BBB, ang. blood–brain barrier). BBB stanowi półprzepuszczalną granicę między krążeniem ogólnym a tkanką nerwową, która chroni mózg przed toksynami i patogenami. Niestety ta sama bariera silnie…
Wprowadzenie 3-Fenylopropionamid (czyli amid kwasu 3-fenylopropionowego) stanowi atrakcyjny szkielet chemiczny w projektowaniu nowych leków. Struktura ta składa się z pierścienia benzenowego połączonego dwuatomowym łącznikiem z grupą karboksamidową. Dzięki plastyczności chemicznej możliwe są liczne modyfikacje – np. podstawienie przy atomie w…
Wprowadzenie Neurodegeneracja w chorobach takich jak choroba Alzheimera (AD), choroba Parkinsona (PD) czy stwardnienie zanikowe boczne (SLA) wiąże się z postępującą utratą neuronów i funkcji mózgu. Wobec ograniczeń terapii objawowych, rośnie zainteresowanie podejściami neuroprotekcyjnymi – czyli takimi, które chronią neurony…
Abstrakt Powłoki cienkowarstwowe odgrywają kluczową rolę we współczesnych technologiach – od elektroniki i optoelektroniki po energoelektronikę i inżynierię powierzchni. Chemical Vapor Deposition (CVD), czyli chemiczne osadzanie z fazy gazowej, to jedna z najważniejszych metod wytwarzania takich powłok. Technika ta umożliwia…
Wprowadzenie: Zbiorniki i wymienniki w przemyśle chemicznym są narażone na agresywne media – silne kwasy, zasady i rozpuszczalniki – które mogą szybko korodować stalowe ściany urządzeń. Zastosowanie specjalistycznych powłok ochronnych znacząco wydłuża ich żywotność (nawet do 20–30 lat) oraz zwiększa…
Streszczenie Powłoki odporne na czynniki NBC/CBRN (Chemical, Biological, Radiological, Nuclear) stanowią krytyczny element ochrony sprzętu wojskowego i infrastruktury przed skażeniem chemicznym i biologicznym. Ich podstawową funkcją jest ograniczenie adsorpcji i dyfuzji ciekłych środków bojowych do podłoża oraz umożliwienie skutecznej dekontaminacji…
Streszczenie Donepezil pozostaje jednym z filarów leczenia objawowego choroby Alzheimera (AD), ale jego tolerancja (zwłaszcza żołądkowo-jelitowa), ograniczona skuteczność kliniczna oraz brak wpływu na przebieg choroby napędzają poszukiwania „następców”. W latach 2023–2025 w obszarze inhibitorów cholinoesteraz (ChEI) widać jednak nie tyle…
Fenylopiracetam i analogi piracetamu – nowe generacje leków prokognitywnych Streszczenie Piracetam (2-okso-1-pirolidynoacetamid) zapoczątkował rodzinę tzw. racetamów – związków o wspólnym rdzeniu 2-pirolidonu, dla których przez dekady postulowano działanie prokognitywne, neuroprotekcyjne i modulujące plastyczność synaptyczną. W praktyce klinicznej dowody skuteczności piracetamu…