Streszczenie wykonawcze Biomarkery neurodegeneracji weszły w fazę bardzo szybkiej translacji klinicznej, ale nie wszystkie obszary dojrzały tak samo. Najbardziej zaawansowany ekosystem dotyczy choroby Alzheimera: wytyczne z lat 2024–2025 wprost włączają biomarkery krwi, PMR i PET do nowoczesnej ścieżki diagnostycznej, a w…
Streszczenie wykonawcze Narastające dowody wskazują, że neurozapalanie (utrwalona, nieprawidłowo regulowana odpowiedź immunologiczna ośrodkowego układu nerwowego) nie jest wyłącznie „towarzyszem” neurodegeneracji, lecz współtworzy środowisko sprzyjające uszkodzeniu synaps i neuronów, nasileniu patologii białkowych oraz dysfunkcji bariery krew–mózg. Kluczowe elementy tej reakcji obejmują…
Streszczenie Neurogeneza w mózgu dorosłych ssaków – rozumiana jako powstawanie nowych neuronów z komórek macierzystych/progenitorowych i ich dojrzewanie oraz integracja w sieci neuronalne – jest zjawiskiem dobrze udokumentowanym u wielu gatunków zwierząt, przede wszystkim w hipokampie (zakręt zębaty, strefa podziarnista…
Streszczenie wykonawcze Mitochondria odgrywają kluczową rolę w starzejącym się mózgu i patogenezie chorób neurodegeneracyjnych (Alzheimer, Parkinson, ALS, Huntington). Procesy mitochondriów – generacja ATP, buforowanie Ca²⁺ i regulacja apoptozy – ulegają zaburzeniu wraz z wiekiem, co prowadzi do spadku OXPHOS, wzrostu…